Panghihimasok ng US sa eleksyon sa Pilipinas

PI EN
Resize text: A+ A- Reset

Matamang sinusubaybayan at pinakikialaman ng imperyalismong US ang mga eleksyon sa Pilipinas. Krusyal para rito ang paggamit ng eleksyon bilang paraan ng pagpapatatag ng naghaharing sistema at paglulutas ng tunggalian ng mga nagriribalang paksyon ng naghaharing uri.

Mula noong 1972, ang tunggaliang ito ay ilang ulit nang humahantong sa banggaan sa labas ng balangkas ng eleksyon. Ang lahat ng eleksyon na isinagawa ni Marcos sa ilalim ng batas militar ay binatikos bilang mga sarswela para lamang bigyang-matwid ang pasistang diktadurang paghahari. Kahit bumagsak na si Marcos, bigo pa rin ang mga reaksyunaryong eleksyon na mapayapang resolbahin ang mga ribalan.

Noong 1986 at 2001, ang mga karibal na paksyon sa labas ng poder, kabilang ang kanilang mga kaalyadong upisyal sa loob ng militar at pulisya ay sumabay sa agos ng makapangyarihang demokratikong kilusang masa at pag-aalsa laban sa nahihiwalay na naghaharing rehimen.

Ang inabot na sidhi ng tunggalian ng magkakaribal na paksyon ng naghaharing uri ay salamin ng lalim ng krisis ng naghaharing sistema. Ang pagdadala ng ribalang ito sa labas ng paligsahang eleksyon ay yumayanig sa naghaharing sistemang pampulitika at pinakikinabangan ng demokratikong kilusang masa.

Kaya naman mula noong maagang bahagi ng dekada 2000, puspusan ang pagsisikap ng US na buuin ang konsensus ng naghaharing uri para sa eleksyon. Kaakibat nito ang pagtutulak na isakatuparan ang “automated elections” o paggamit ng kompyuter sa pagbibilang ng boto para lumikha ng ilusyon na walang nagaganap na dayaan. Pinondohan ng US ang iba’t ibang mga programa para ibalik ang kredibilidad ng eleksyon.

Malaki ang naging papel ng US sa eleksyon ni Aquino noong 2010. Ilang araw bago ang aktwal na eleksyon, tahasang ipinakita ng US ang pagpabor nito kay Aquino sa pamamagitan ng pagtatampok sa kanya sa magasin na Time. Ito ang naging senyal sa ibang mga kandidato na iatras na ang kanilang laban. Isang araw matapos ang eleksyon, agad na idineklara ng US na “malinis” ang eleksyon at binati ang pagkakapanalo ni Aquino kahit wala pang inilalabas na upisyal na resulta ang Comelec. Pinatahimik nito ang may balak magreklamo at kumwestyon sa naging pagbibilang ng mga kompyuter sa kabila ng maraming ebidensya ng anomalya.